Łysica to najniższy szczyt z Korony Gór Polski, a zarazem najwyższy szczyt Gór Świętokrzyskich. W tym krótkim wpisie podpowiem, gdzie zostawić samochód, jakim szlakiem wejść na szczyt i pokażę zdjęcia z naszej wycieczki na Łysicę. Jeśli planujesz zdobyć szczyt tej góry, przeczytaj ten wpis do końca.
Łysica – co warto wiedzieć?
Łysica, nazywana potocznie Górą Świętej Katarzyny, to najniższy z 28 szczytów, zaliczanych do Korony Gór Polski, a zarazem najwyższy szczyt Gór Świętokrzyskich. Znajduje się niedaleko Kielc, na południowy wschód od wsi Święta Katarzyna. Znajduje się w obszarze Świętokrzyskiego Parku Narodowego.
Góra ma dwa wierzchołki. Wschodni, wyższy, nazywany Skałą Agaty lub zamczyskiem wznosi się na wysokość 614 m n.p.m. Jest to skalna grań, która ma około 500 metrów długości. Na minimalnie niższym (613 m n.p.m.), zachodnim wierzchołku stoi replika pamiątkowego krzyża z 1930 roku oraz nieliczne pozostałości wieży triangulacyjnej (wieży geodezyjnej, która służyła kiedyś do wykonywania pomiarów geodezyjnych). Z tego wierzchołka, przy dobrej pogodzie można zobaczyć Górę Miejską i Psarską.
Łysica całkowicie porośnięta jest lasem. W partiach szczytowych rosną jodły, a poniżej las jodłowo-bukowy. Na stoku południowym, na wysokości około 590 m n.p.m. położone jest niewielkie torfowisko. Od północy i południa otaczają ją gołoborza, czyli odsłonięte miejsca, pokryte głazami, które powstały w wyniku wietrzenia piaskowców kwarcytowych. Pod samym szczytem możemy zobaczyć ciekawą wychodnię skalną, która jest dowodem na to, że kiedyś szczyty Łysogórskie były znacznie wyższe i bardziej strome, a pozbawione roślinności wychodnie skalne uległy wietrzeniu tworząc wspomniane gołoborza.
Przez górę przechodzi Główny Szlak Świętokrzyski, z Gołoszyc do Kuźniaków.
Do niedawna (2018 rok) uważano, że najwyższy punkt wzniesienia to zachodni wierzchołek, ten, na którym stoi krzyż. Najnowsze pomiary wykazały, że najwyższym punktem góry jest wschodni wierzchołek, skała Agaty, który ma 614 m n.p.m.
Łysica – szlaki turystyczne.
Przez Łysicę prowadzi jeden, czerwony szlak turystyczny, który jest częścią Głównego Szlaku Świętokrzyskiego. Wejście na szczyt można zaplanować z miejscowości Święta Katarzyna lub Kakonin. W obydwu miejscowościach, przy wejściu na szlak znajdują się niewielkie parkingi, na których można zostawić samochód. Uwaga, Łysica znajduje się na terenie Świętokrzyskiego Parku Narodowego i przed wyruszeniem na szlak należy kupić bilet wstępu do Parku. Można zrobić na miejscu, przed wejściem na szlak lub przez Internet, ale wtedy dowód zakupu najlepiej wydrukować lub zapisać jako zdjęcie w telefonie, bo na leśnym szlaku z dostępem do Internetu może być różnie. Bilet, online, można kupić na stronie Internetowej parku – https://www.swietokrzyskipn.org.pl .
Święta Katarzyna – Łysica – Skała Agaty – Święta Katarzyna.
Niestety, wycieczkę na Łysicę ciężko jest zaplanować jako pętlę. Najszybciej i najlepiej jest wejść na i zejść z góry tą samą trasą.
Pierwsza opcja to wejście od strony miejscowości Święta Katarzyna, Charakterystycznym punktem, który powinien być początkiem wycieczki, jest Klasztor Sióstr Bernardynek. Są to siostry klauzurowe, które swój czas dzielą pomiędzy modlitwą w intencjach Kościoła, Polski, ludzi oraz pracę na potrzeby klasztoru i miejscowego Kościoła. Więcej o Klasztorze i siostrach, które w nim mieszkają można przeczytać na tej stronie>>.
Obok klasztoru znajduje się darmowy, niewielki parking, na którym możemy zostawić samochód i spokojnie zdobyć szczyt Łysicy. Jeśli tam nie będzie miejsca, to samochód można zostawić na bezpłatnym parkingu w centralnej części miejscowości lub na jednym z płatnych, prywatnych parkingów, które oferują mieszkańcy Świętej Katarzyny. Wejście na szczyt, idąc spokojnym tempem powinno zająć około 1 godziny.
Niedaleko klasztornego parkingu, na terenie dawnego cmentarza grzebalnego stoi kapliczka Janikowskich, bardziej znana jako kapliczka Stefana Żeromskiego. Ufundował ją Wincenty Fekleriusz Dysma Janikowski dla swojej zmarłej w 1810 roku żony Tekli. Fundator także został w niej pochowany w 1845 roku. W dniu śmierci miał 100 lat i 25 dni.
Potoczna nazwa, kapliczka Żeromskiego nawiązuje do autografu, który Stefan Żeromski wraz ze swoim przyjacielem, Janem Strożeckim wyryli 2 sierpnia 1882 roku na wewnętrznej, południowej ścianie budowli („Stefan Żeromski / D. 2 Sier. 1882/ Jan Strożecki”). Opis tego incydentu można znaleźć w noweli „Puszcza jodłowa”: „Gdy z Janem Strożeckim dotarliśmy do świątynki białej ujrzeliśmy napis wyryty ostrzem bagnetu czy też pałasza „Szczyt moich cierpień zrównał się z tą górą”. I data, rok 1863. Pod tym inskryptium nieznanego powstańca, który zataił swoje imię i nazwisko ochoczy wyrżnąłem na tynku: Stefan Żeromski, uczeń klasy drugiej”. Jest to jedyny autograf Stefana Żeromskiego z okresu, kiedy był nastolatkiem, uczniem gimnazjum.
Za wejściem do parku natkniemy się na jeden z ciekawszych punktów wycieczki, Kapliczkę i Źródełko Św. Franciszka. Pierwsza kapliczka została wybudowana w tym miejscu już w 1641 roku przez bernardyńskich braci świeckich z Klasztoru w Świętej Katarzynie. Ta, którą zobaczymy dzisiaj, powstała prawdopodobnie w XIX wieku. Według miejscowych wierzeń, woda w źródełku ma moc leczenia oczu. Ma ona pochodzić od łez, które wylewała dziewczyna, opłakująca utratę swojej siostry.
Według legendy, na szczycie góry stał zamek, w którym mieszkały dwie piękne siostry. Obie chciały zdobyć serce pewnego rycerza. Wybrał on starszą z nich. Żeby mieć pewność, że młodsza z sióstr nie będzie chciała odbić kochanka tej starszej, postanowiła ona zabić swoją młodszą siostrę. Kiedy młodsza z sióstr spacerowała po lesie, rozpętała się burza, piorun uderzył w zamek, zniszczył go i pogrzebał kochanków pod gruzami na zawsze. Kiedy młodsza z sióstr zobaczyła ruiny i zrozumiała, co się stało, zalała się łzami, z których powstało to źródełko. Jest ono obudowane kwarcytową studnią. Od czasu do czasu z wody wydobywają się pękające bańki gazu. Źródełko ma stałą temperaturę wody i nigdy nie zamarza.
Między wejściem do Parku a Kapliczką Św. Franciszka znajduje się tablica upamiętniająca zgrupowanie oddziałów partyzanckich Armii Krajowej. Lasy świętokrzyskie były dla nich schronieniem. Jesienią 1943 roku ukrywali się w nich żołnierze z oddziału Armii Krajowej dowodzonego przez majora Jana Piwnika (pseudonim „Ponury”).
Niedaleko szlaku znajduje się także pomnik poświęcony osobom zamordowanym przez niemieckich nazistów w czasie II wojny światowej oraz 2 zbiorowe mogiły, gdzie pochowano przynajmniej 40 ofiar masowych egzekucji z okolicznych miejscowości. Niemcy stacjonowali w klasztorze w Świętej Katarzynie od maja do lipca 1943 roku.
Szlak z parkingu przy klasztorze w miejscowości Święta Katarzyna jest średnio trudny, o długości około 2,5 km w jedną stronę. Jeśli chcemy zdobyć najwyższy punkt góry to musimy minąć zachodni wierzchołek i dojść do skały Agaty. Z parkingu na szczyt mamy około 2,5 km, które spokojnym tempem powinniśmy pokonać w nieco ponad godzinę. Na szczyt wchodzimy początkowo po drewnianych stopniach, później leśną ścieżką, a im wyżej się wspinamy, tym więcej będzie pod naszymi nogami skał i kamieni, więc trzeba być ostrożnym. Odcinek od szczytu Łysica do skały Agaty to leśna ścieżka, która po opadach deszczu zamienia się w błotnisty szlak, na którym można się trochę ubrudzić.
Na niemal całej długości szlaku spotkamy poprzecznie ułożone, drewniane kłody, zwane potykaczami i progami przeciwerozyjnymi. To specjalnie zbudowane umocnienia, które zapobiegają erozji gleby.
W kilku miejscach, przy szlaku znajdują się tablice informacyjne, na których znajduje się opis tego, co widzimy wokoło. Trzeba przyznać, że góra niezbyt wysoka, szlak krótki, ale dobrze przygotowany i opisany.
Kakonin – Skała Agaty – Łysica – Skała Agaty – Kakonin
Opcja druga, to wejście na Łysicę z Kakonina. Tutaj, przy wejściu na szlak także jest niewielki parking, na którym można zostawić samochód. Do pokonania mamy około 4 km. Szlak powoli wspina się na szczyt, łagodniej niż od strony Św. Katarzyny. W tym przypadku podejście powinno nam zająć około 1,5 godziny.
W drodze na Łysicę, tuż przy szlaku znajduje się zabytkowa Chata Świętokrzyska. Szlak poprowadzi was na szczyt przez Przełęcz Świętego Mikołaja (544 m n.p.m.).
Łysica – atrakcje turystyczne w pobliżu
- Muzeum Minerałów i Skamieniałości w Świętej Katarzynie. Okazała ekspozycja bogactwa minerałów i skamieniałości z całego świata.
- Sabat Krajno – Park Rozrywki i Miniatur. Można tu zobaczyć największą w Polsce kolekcję miniatur słynnych budynków z całego świata, spędzić aktywnie czas w parku linowym, odwiedzić lunapark i kino 6D.
- Ruiny zamku w Bodzentynie
- Łysa Góra (594 m n.p.m.)
Galeria zdjęć z wycieczki na Łysicę.
Dziękuję, ze doczytałeś ten wpis do końca, mam nadzieję, że było ciekawie i pomogłem Ci w zaplanowaniu wycieczki w góry.
Jeśli chciałbyś wesprzeć prowadzenie tego bloga to postaw nam wirtualną kawę, będzie to dla nas miły gest i zachęta do publikowania kolejnych wpisów.
